451 stopni Fahrenheita – Ray Bradbury. Recenzja książki, klasyka literatury

W temperaturze 451 stopni Fahrenheita dochodzi do samozapłonu papieru. W jakiej temperaturze zapala się człowiek? W świecie, w którym zakazane są książki, a system gasi w ludziach człowieka, wystarczy jedna iskra, jedno pytanie „czy jest pan szczęśliwy?”, by zainicjować reakcję egzotermiczną prowadzącą do samospalenia.

Guy Montag jest strażakiem. Nie gasi jednak pożarów. On spala. Jego celem jest anihilacja źródła wszelkiego nieszczęścia i zła – książek. To przecież najbardziej zakazane ze wszystkich dóbr. Jadowite, jak choroba, degenerujące społeczeństwo. Cywilizacja nie może sobie pozwolić, by literatura powodowała poruszenie i wzburzenie wśród mniejszości. Gdy ktoś odważy się ukrywać zakazane dobra kultury, Montag wkracza miotaczem ognia. Jakby wypalał ognisko choroby, a książki „tańczą w ogniu jak przypiekane ptaki”. W końcu jednak zaczyna poddaje w wątpliwość narzucony porządek świata i zaczyna potajemnie ukrywać w domu książki. Teraz to one rozpalają w nim płomień, którego w końcu nie będzie mógł ukryć. Okazuje się, że człowiek zapala się szybciej niż papier.

Więcej kultury? Pan Od Kultury zaprasza na Facebooka i Instagram

Recenzja i zdjęcia stworzone bez użycia AI

451 stopni Fahrenheita – człowiek ocenzurowany

W powieści Raya Bradbury’ego Stany Zjednoczone są potęgą i prowadzą bezmyślną wojnę z całym światem. Co prawda obywatelom zakazano myślenia, zdobywania wiedzy i czytania książek, ale za to system zapewnia wygodne życie, bezpieczeństwo, niepalne domy, rozwiniętą medycynę i technologię. Nie trzeba nawet znać ortografii. Słowo „intelektualista” stało się przecież obelgą, a gloryfikowane jest bycie szczęśliwym i biernym idiotą. Czy jednak ta komfortowa nijakość wystarczy społeczeństwu? Czy wygoda i rozrywka są w stanie stłumić ciekawość i potrzeby duchowe? Czy da się ostatecznie wygasić duszę w człowieku?

Wizja Bradbury’ego, w której mąż nic nie czuje, gdy umiera żona, jest przerażająca i rozpala gniew. Pisarz przedstawił społeczeństwo, w którym ludzie przestają się o siebie troszczyć, nie rozmawiają ze sobą, a dzieci uważane są już tylko za zbędny ciężar. „Wysmarkaj się w innego człowieka jak w chusteczkę, wrzuć do klozetu i spuść wodę”. Obywatelom wystarczy narzucona z góry rozrywka w postaci bezrefleksyjnego oglądania w domach interaktywnego serialu na ścianowizorach. Akceptują indoktrynację, świat idealny kwitnie… ale jak długo można ukrywać, że pod uśmiechniętymi maskami ludzie zaczynają się rozpadać? Pod zimnymi popiołami człowieczeństwa wciąż tli się jeszcze ogień.

Ray Bradbury ostrzega przed światem postliterackim. „Książki są po to, by nam przypominać, jacy z nas durnie”

„451 stopni Fahrenheita” (ang. Fahrenheit 451) to dystopijna powieść z 1953 roku. Niestety, okazała się prorocza i jest aktualna do bólu. Bradbury ostrzega przed światem, w którym wszyscy są identycznie wyrzeźbieni przez system, a umiejętność krytycznego myślenia została wytępiona jak ogniska epidemii. Nie stało się to nagle. Latami narastały nastroje antyintelektualne, wtłaczano ludziom do głów „masę niewybuchowych informacji”, a oni czuli się dumni z tej wiedzy, aż w końcu sami zrzekli się człowieczeństwa, stając się posłusznymi pustymi ciałami.

Pisząc „451 stopni Fahrenheita” Ray Bradbury chciał ostrzec przed ogłupiającą telewizją. Przy okazji uderzył też w komiksy i kolorowe czasopisma. Jego powieść wręcz krzyczy „uważaj na masową indoktrynację!”. Nie bawi się w podteksty, aluzje i subtelny przekaz. Bradbury dźga piórem. Metoda momentami toporna, komunikat siermiężny, ale działa. Czy nie jest już jednak za późno na refleksję?

Zamknięci w czterech ścianach, wpatrzeni w ekrany i nałogowo wciskający przyciski, bez interakcji z innymi ludźmi, odbierający tylko krótkie i proste komunikaty – brzmi znajomo? Gdyby Ray Bradbury zobaczył dzisiejszy świat, zapewne byłby przerażony.

Jeśli jesteś miłośnikiem Huxleya i Orwella, do tego napalonym na klasykę literatury, a do tego poruszył cię film „Equilibrium”, powieść „451 stopni Fahrenheita” rozgrzeje cię do czerwoności. Jeśli lubisz jak parzy, a podczas podróży satysfakcję sprawia ci patrzenie na znaki ostrzegawcze, to książka dla ciebie. Warto przeczytać, zanim wizja Bradbury’ego ziści się w pełni.

CIEKAWOSTKA: Ray Bradbury napisał powieść „451 stopni Fahrenheita” w 9 dni (i jest krótsza niż skład pizzy Książula). W tym celu za 10 dolarów wypożyczył z Uniwersytetu Kalifornijskiego maszynę do pisania.

Więcej kultury? Pan Od Kultury zaprasza na Facebooka i Instagram