Read Time:4 Minute, 39 Second
„Król Smutek” (King of Sorrow) to najlepiej napisana książka Joe Hilla, ale czy to jego najlepsza powieść? Po 9 latach wrócił, strasząc nas smokiem stalkerem. Stephen King może być dumny z syna… i zazdrosny?
„Król Smutek” zaczyna się niczym horror klasy B. Arthur Oakes pada ofiarą szantażystów. Początkowo musi kraść dla nich wartościowe książki z biblioteki, ale dranie szybko podnoszą stawkę. Wraz z przyjaciółmi szuka więc sposobu, by uwolnić się z tego bagna. Podczas studenckiej imprezy, po kilku „wesołych papieroskach”, wykorzystują oprawiony w ludzką skórę dziennik okultysty Enocha Crane’a. Przywołują z Długiej Ciemności demona, a konkretnie smoka. Proszą jaszczura, by pozbył się zbirów, a wkrótce dociera do nich, jak wiele haczyków skrywają faustowskie pakty. Od teraz co roku w Wielkanoc Król Smutek będzie wracał, domagając się ofiary. Ma ogromny apetyt na cierpienie.
Więcej kultury? Pan Od Kultury zaprasza na Facebooka i Instagram
„Król Smutek” to mariaż horroru, thrillera i dark fantasy. Nie oczekujecie jednak zatrważającej grozy na każdej stronie. Horror jest tylko pretekstem do opowieści o przyjaźni przez dekady wystawianej na kolejne próby. Obserwujemy jak zmieniają się bohaterowie dotknięci klątwą i jak zmienia się ich kodeks etyczny. Starzeją się, robią kariery, walczą z nałogami i traumami, starają się budować związki… a może tak naprawdę Arthur, Gwen, Colin, Alison, Donna i Donovan się nie zmieniają, a Król Smutek po prostu obnaża ich prawdziwą naturę? Z trwogą wypatrują demonicznego smoka na niebie, jednak o wiele bardziej niebezpieczne mogą okazać się ich wewnętrzne smoki.
Nie do końca horror…
Jeśli oczekujesz nieustannej sensacji, sieczki co rozdział, to nie jest książka dla ciebie. Joe Hill pisał „Króla…” latami, bez pośpiechu i taka też jest fabuła powieści. To 800 stron podróży w tempie „zwiedzam”. Opowieść o paczce przyjaciół i ich relacjach jest najważniejsza. Dla niej autor jest gotowy zepchnąć horror na drugi plan. Syn Stephena Kinga potrafi jednak nadusić pedał gazu, wejść w filmowy rytm, np. w scenach na pokładzie samolotu, który ma zostać zniszczony przez smoka i trzeba szybko podjąć dramatyczne decyzje. Generalnie Hillowi jednak nigdzie się nie spieszy.
Smok stalker
Sam smok, Król Smutek, jest diabłem w ciele jaszczura. Z jednej strony jest to monstrualny potwór karmiący się cierpieniem i łzami, który mógłby wykluć się w wyobraźni H.P. Lovecrafta. Jednocześnie jest czymś więcej, niż tylko przedwiecznym złem z mitów. Oszukuje, pyszni się, pogrywa sobie z ofiarami i czerpie radość z kolejnych hekatomb. Z tym inteligentnym sukinsynem nie da się wygrać, a każda próba oporu ma bolesne konsekwencje. Może i jaszczur ma tysiące lat, ale momentami wydawał mi się po prostu wrednym dzieckiem. I to takim, które po prostu lubi krzywdzić bezbronne zwierzątka dla zabawy.
Król Smutek to najlepsza książka Hilla?
„Król Smutek” to najlepiej napisana książka Joego Hilla. Wycyzelowana jak spod ręki starego rzemieślnika, z najlepiej napisanymi bohaterami, o uporządkowanej i przemyślanej strukturze, dojrzała i niepotrzebująca ciągłych fajerwerków i wodotrysków. Ani na moment nie traci kontroli nad opowiadaną historią. Geny oczywiście zobowiązują, więc sporo tu kigowszczyzny i gadulstwa, ale spokojnie, wszystko w tej powieści ma swój cel. Poza tym, Hill odświeża styrany przez popkulturę leitmotiv „make a wish”. Ale czy to najlepsza powieść Hilla?
To powieść emocjonalnie nierówna. Są w niej momenty gorzkie, łamiące serce (np. gra w zagadki ze smokiem), trzymające za gardło (rozdziały w więzieniu, akcja na pokładzie samolotu). Ale są też takie, w które są emocjonalnie wyjałowione. Momentami wybór ofiar dla smoka jest potraktowany zbyt beznamiętnie. I niestety, w powieści jest wątek, który nabudowuje się i kumuluje przez 700 stron, spodziewasz się w końcu krwawej eksplozji… ale wszystko rozwiązuje się na kilku stronach. Owszem, jest to wprowadzenie do nowej sytuacji i zmiany status quo, ale poczułem się oszukany.
Nieliniowa fabuła momentami sprawia wrażenie, że otrzymaliśmy kilka różnych powieści, sklejonych w jedną, co nie każdemu przypadnie do gustu. Nie każdy zaakceptuje nagły przeskok z trzymającego za gardło thrillera w samolocie do rozdziałów osnutych arturiańskimi legendami, gdzie na angielskim zadupiu trolle chowają się pod mostami.
Największe zastrzeżenia mam do postaci Arthura, która jest bohaterem bez właściwości, po prostu pipą. Nawet jego przyjaciele utyskują na jego „banalną odwagę”. Na szczęście Joe Hill, gdy zaczyna go zmieniać w niemal Gandalfa tej historii, spycha go jednocześnie na boczny tor, oddając scenę ciekawszym postaciom. I bardzo dobrze, bo Arthur jako główny protagonista, sam by tej historii nie uciągnął. Jako protagonistka o niebo lepiej sprawdza się Gwen.
Najlepszy horror 2026?
Powieść „Król Smutek” została nominowana do Goodreads Choice Award 2025 w kategorii Fantasy. Znalazła się również na liście 100 najbardziej godnych uwagi książek wydanych w 2025 roku wg redaktorów „The New York Times Book Review”. Idę o zakład, że z pewnością „Król Smutek” znajdzie się w gronie najlepszych powieści wydanych w Polsce w 2026 roku (premierę światową miał rok wcześniej).
Więcej kultury? Pan Od Kultury zaprasza na Facebooka i Instagram
Dla kogo Król Smutek?
- powieść dla fanów Stephena Kinga
- dla osób, które od horrorów oczekują więcej, niż tylko strach i przemoc
- dla wielbicieli powieści „TO” Stephena Kinga
- dla czytelników lubiących zderzenie mrocznego fantasy ze współczesną rzeczywistością
- dla czytelników lubiących w literaturze motyw „make a wish”
Król Smutek, informacje o książce:
- Tytuł oryginału: KING SORROW
- Wydawnictwo: Albatros
- Tłumaczenie: Anna Dobrzańska
- Kategoria: Horror / Fantastyka
- Liczba stron: 864
- Format: 145 X 205 MM
- ISBN: 978-83-8439-003-0
- Oprawa: twarda
- Data wydania: 9 września 2026
